Narty biegowe dla początkujących nie wymagają kursu ani doświadczenia ze zjazdówek. Wystarczy wypożyczony sprzęt do stylu klasycznego, płaska, przygotowana trasa i spokojne tempo. Dobra wiadomość dla rodzica albo dorosłego, który jedzie na ferie na wieś lub w góry i nigdy nie stał na stoku. Niżej po kolei: wybór techniki, dobór kompletu, pierwsze wyjście, ubiór i plan tygodnia z noclegiem.
Spis treści
Styl klasyczny i łyżwowy: od którego zacząć?
Od klasyka. Ruch przypomina marsz i odbywa się w wyciśniętych torach, więc początkujący ma najmniej do opanowania: narty idą równolegle w śladzie, odbijasz się z nogi i kijów, a tempo łatwo kontrolować. Styl łyżwowy wygląda zupełnie inaczej. Odbicie idzie na boki, jak na lodowisku, potrzebna jest szeroka, ubita trasa, a równowaga i kondycja dostają dużo mocniej w kość. No i sprzęt do obu technik się różni, dlatego decyzję podejmujesz przed wizytą w wypożyczalni, a nie przy ladzie. Krok łyżwowy spokojnie może poczekać do kolejnego sezonu.
Sprzęt na biegówki dla początkujących: wypożyczyć czy kupić?
Na pierwsze ferie wypożycz. Zakup ma sens dopiero wtedy, gdy wiadomo, że sport się spodobał (a tego po jednym wyjściu jeszcze nie wiesz). W zestawie są narty, buty z pasującymi wiązaniami i kije. Deski dobiera się do wagi i wzrostu, kije do wzrostu i techniki, a obuwie ma być wygodne jak do chodzenia. Moim zdaniem dopasowanie najlepiej zostawić obsłudze.
Na start wygodne są modele z łuską lub wkładką pod stopą. Nie wymagają smarowania na trzymanie, czyli nakładania smaru, który zapobiega cofaniu się narty przy odbiciu. A dzieci? Im wypożyczanie opłaca się tym bardziej, bo z butów i nart wyrastają szybko.
Pierwsze wyjście na biegówki krok po kroku
Nauka jazdy na biegówkach zaczyna się na płaskim odcinku z założonym torem. I to od chodzenia na nartach bez kijów. Kolejne elementy dokładaj dopiero wtedy, gdy poprzedni przestaje sprawiać kłopot.
- Rozgrzewka - kilka wymachów, przysiadów i krążeń ramion, jeszcze zanim zapniesz narty.
- Wpinanie i chwyt - czubek buta wciskasz w wiązanie, a dłoń wkładasz w pasek kija od dołu.
- Marsz w torze - bez kijów, ręce pracują jak przy zwykłym chodzie.
- Kije - dokładasz je naprzemiennie: prawa ręka z lewą nogą.
- Ślizg - po każdym odbiciu przenosisz ciężar na nartę wykroczną i pozwalasz jej dłużej sunąć.
- Podejście jodełką - dzioby szeroko, piętki razem, krawędzie wbite w śnieg.
- Zjazd i hamowanie pługiem - ugięte kolana, piętki rozsunięte na zewnątrz.
- Upadek i wstawanie - siadasz na bok, ustawiasz narty w poprzek stoku i podnosisz się z kolan.
Jakie tempo jest dobre? Takie, przy którym swobodnie rozmawiasz. Brakuje tchu na jedno zdanie, to zwolnij. Pierwszą wycieczkę zaplanuj krótko, z zapasem sił na powrót i przerwami na picie. Aha, i zasady na trasie: trzymaj się wyznaczonego kierunku, ustępuj szybszym, na postój schodź z toru i nie chodź po śladzie pieszo.
Strój na biegówki: jak ubrać się warstwowo?
Lżej niż na stok. Cienkie warstwy, bo ciało na biegówkach rozgrzewa się szybko. W praktyce sprawdza się taki zestaw:
- bielizna odprowadzająca wilgoć,
- warstwa ocieplająca, na przykład cienki polar,
- lekka kurtka i spodnie chroniące przed wiatrem,
- czapka lub opaska oraz cienkie rękawiczki,
- skarpety sięgające nad but,
- okulary przeciwsłoneczne.
Bawełna przy skórze odpada, gruba kurtka zjazdowa też. Pierwsza chłonie pot, druga przegrzewa. Na starcie ma ci być lekko chłodno i to jest w porządku, bo po kilku minutach ruchu zrobi się w sam raz. Do plecaka wrzuć suchą warstwę na postój, ciepły napój i przekąskę. Dzieci ubieraj według tej samej zasady, tylko co jakiś czas sprawdzaj, czy nie są spocone.
Biegówki w ferie: jak zaplanować tydzień z dziećmi?
Biegówki w ferie najlepiej rozłożyć na krótkie wyjścia co drugi dzień, a pomiędzy nie wcisnąć sanki, spacery i zwykły odpoczynek. Ferie zimowe są podzielone na tury zależne od województwa, a ich terminy co roku ogłasza ministerstwo edukacji. Więc zanim zarezerwujesz pobyt, sprawdź, która tura dotyczy twojego regionu.
Pierwszy dzień to oswajanie sprzętu. Następne przeznacz na dłuższe pętle, a na dni bez nart miej plan zapasowy (pogoda lubi płatać figle). Pomysłów dostarczą opisane na blogu formy aktywnego wypoczynku w Polsce. Najmłodszym dystans jest w sumie obojętny. Wystarczą im krótkie odcinki i zabawa: wyścigi do drzewa, zjazd z małej górki, a na końcu cel z ciepłym posiłkiem.
Jak wybrać nocleg blisko tras biegowych?
Najwygodniej jest wtedy, gdy na trasę dochodzisz pieszo albo dojeżdżasz w kilka minut, a na miejscu jest gdzie wysuszyć ubrania i przechować narty. Rodzinie za bazę dobrze posłuży agroturystyka albo domek całoroczny. Nie masz jeszcze wybranego regionu? Przejrzyj polskie góry na urlop i porównaj je z tym, co oferuje zimowy wypoczynek w górach. Przed rezerwacją zapytaj gospodarza o:
- odległość do najbliższych przygotowanych tras,
- wypożyczalnię w okolicy,
- suszarnię lub kąt na sprzęt,
- dojazd i parking zimą,
- możliwość zamówienia ciepłego posiłku.
Ogólnie narty biegowe dla początkujących sprowadzają się do czterech rzeczy: klasyka, wypożyczonego kompletu, lekkiego ubioru i spokojnego tempa. Reszta? Przychodzi z każdym kolejnym wyjściem na śnieg.
Najczęstsze pytania
Czy na biegówkach trzeba umieć jeździć na nartach zjazdowych?
Nie. Technika klasyczna opiera się na ruchu zbliżonym do marszu, a tor sam prowadzi narty. Umiejętności ze stoku przydają się jedynie przy zjazdach, a tych na płaskiej trasie prawie nie ma.
Czy dziecko może zacząć naukę razem z rodzicem?
Tak, tylko pod kilkoma warunkami: krótkie odcinki, płaski teren i całość w formie zabawy. Maluch szybciej się męczy i marznie, więc to on wyznacza długość wycieczki, nie ty. Wspólny start ma też zaletę. Oboje uczycie się w podobnym rytmie.
Czy na pierwsze wyjście potrzebny jest instruktor?
Nie jest konieczny, jeśli wybierzesz płaską trasę z założonym torem. Ale lekcja pomaga szybciej opanować hamowanie i podejścia, czyli te elementy, z którymi samouki męczą się najdłużej. Przed wyjściem w bardziej pofałdowany teren polecam ją rozważyć.

