Karta EKUZ przed feriami za granicą: jak ją wyrobić i co daje

Karta EKUZ potwierdza prawo do świadczeń niezbędnych z medycznego punktu widzenia podczas tymczasowego pobytu w innym kraju Unii Europejskiej lub EFTA. Wyrabia się ją bezpłatnie w Narodowym Funduszu Zdrowia. Luty to szczyt ferii zimowych, więc sporo rodzin właśnie pakuje narty i rusza na zagraniczne stoki. Tylko czy wiesz, gdzie ten dokument działa, jak złożyć wniosek, czego nie obejmuje i co z dziećmi? No właśnie. Odpowiedzi ułożyłem w takiej kolejności, w jakiej te pytania zwykle wyskakują przed wyjazdem.

Czym jest karta EKUZ i w jakich krajach działa?

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego to dokument, który osobie ubezpieczonej w Polsce daje prawo do świadczeń niezbędnych w trakcie tymczasowego pobytu w innym państwie. Jak wynika z informacji NFZ o karcie EKUZ, honorują ją kraje Unii Europejskiej, Wielka Brytania i Irlandia Północna oraz państwa EFTA, czyli Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria. A kto ocenia, czy konkretna pomoc jest niezbędna? Lekarz na miejscu. Nie pacjent. Jest też jedno zastrzeżenie, które dotyczy obywateli państw spoza UE: w ich przypadku dokumentu nie uznają Dania, Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria.

Jak wyrobić EKUZ przed wyjazdem na ferie?

Wniosek o kartę składa się w NFZ jednym z trzech kanałów. Który wybrać? Zależy głównie od tego, ile czasu zostało do wyjazdu. Dokument na końcu jest ten sam, różnica sprowadza się do wygody:

• Osobiście w oddziale NFZ - dla tych, którzy wyjeżdżają za kilka dni i wolą załatwić sprawę przy okienku.
• Przez Internetowe Konto Pacjenta opcja, gdy nie masz kiedy iść do urzędu i formalności chcesz dopiąć wieczorem z domu.
• Pocztą - sprawdza się przy wniosku dla całej rodziny składanym z wyprzedzeniem.

Szczegóły każdej ścieżki opisuje instrukcja NFZ dotycząca wniosku. Którąkolwiek wybierzesz, nie zostawiaj tego na ostatni dzień przed podróżą. W sezonie ferii chętnych jest więcej niż zwykle. A gdy dokument już dotrze, dopisz go do pakowania: dobrze przygotowana lista rzeczy do zabrania powinna wymieniać go tuż obok dowodów i paszportów.

Co daje EKUZ podczas leczenia za granicą w UE?

Karta uprawnia wyłącznie do świadczeń, które okażą się niezbędne w trakcie tymczasowego pobytu. Upadek na stoku, nagła infekcja u dziecka - takie sytuacje. Terapii zaplanowanej wcześniej już nie obejmuje. Jeśli jedziesz za granicę po to, by się leczyć, i chcesz, żeby koszty pokrył fundusz, przed rozpoczęciem musisz uzyskać zgodę Prezesa NFZ.

I rzecz banalna, a w praktyce często zaniedbywana: dokument działa tylko wtedy, gdy możesz go okazać w placówce. Zostawiony w pensjonacie nic nie da. Moim zdaniem rodzic na nartach najlepiej zrobi, chowając karty całej rodziny do zamykanej kieszeni kurtki, razem z dokumentem tożsamości. W razie wypadku nikt nie będzie wtedy wracał po nie na kwaterę.

EKUZ a ubezpieczenie turystyczne: czy sama karta wystarczy na narty?

Karta i polisa to dwa różne zabezpieczenia, które się uzupełniają, a nie zastępują. Pierwsza potwierdza prawo do niezbędnej opieki zdrowotnej w kraju pobytu. Druga może objąć zdarzenia typowe dla zimowego wyjazdu, których dokument z NFZ w ogóle nie dotyczy. Więc zanim uznasz, że EKUZ na narty w zupełności wystarczy, przeczytaj warunki swojej polisy (tak, te nudne OWU) i sprawdź w nich przynajmniej cztery rzeczy:

• czy zakres obejmuje sporty zimowe, w tym jazdę na nartach i snowboardzie,
• czy ubezpieczenie pokrywa akcję ratowniczą w górach,
• czy przewiduje transport poszkodowanego do kraju,
• czy zawiera odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone innym na stoku.

Ten ostatni punkt bywa pomijany. Niesłusznie, bo przy dzieciach uczących się jeździć zderzenie z innym narciarzem nie jest niczym wyjątkowym. Wciąż się wahasz, czy ubezpieczenie podróżne na wyjazd jest ci potrzebne? Potraktuj tę listę jako punkt wyjścia do decyzji.

EKUZ dla dziecka: o czym pamiętać przy rodzinnym wyjeździe?

Każdy uczestnik wyjazdu, także dziecko, potrzebuje własnej karty, bo dokument jest imienny. Wniosek w imieniu małoletniego składa rodzic lub opiekun, tymi samymi kanałami NFZ co przy własnym. Najprościej wystąpić o komplet dla całej rodziny za jednym razem. Wtedy nikt nie zostanie pominięty.

Po odebraniu trzymaj wszystkie karty w jednym miejscu, razem z dokumentami podróży. Wyjątek? Starsze dziecko, które jeździ ze szkółką narciarską bez rodziców. Jemu polecam dać jego egzemplarz i wytłumaczyć, do czego służy. Niby drobiazg, ale w sumie to część szerszego tematu, jakim jest bezpieczne przygotowanie do wakacji z najmłodszymi.

Co zrobić, gdy karta EKUZ została w domu albo zginęła?

W takiej sytuacji NFZ wydaje certyfikat zastępujący kartę, który uprawnia do tych samych świadczeń. Zgodnie z wyjaśnieniami funduszu przysługuje on w kilku przypadkach:

• gdy dokument został zgubiony lub skradziony, a musisz skorzystać z leczenia,
• gdy już w trakcie wyjazdu orientujesz się, że nie masz go przy sobie,
• gdy nie zdążyłeś złożyć wniosku przed podróżą.

Ale uwaga: certyfikat pełni funkcję zastępczą i jest wydawany w wyjątkowych okolicznościach, kiedy konieczne jest podjęcie leczenia. Potwierdza twoje prawa do momentu uzyskania właściwego dokumentu. Stała alternatywa? Nie.

Przed zimowym wyjazdem z dziećmi karta EKUZ to po prostu obowiązkowy punkt przygotowań. Załatwiony z zapasem czasu i dla każdego członka rodziny osobno. Polisa turystyczna dobrana pod kątem nart ją uzupełnia, a z jednym i drugim w kieszeni można wreszcie myśleć o feriach, nie o formalnościach.

Najczęstsze pytania