Gdy burza na wakacjach złapie cię poza domem, kolejność jest prosta: najpierw wyjdź z wody, potem zejdź z najwyższego punktu w okolicy i jak najszybciej schowaj się w budynku albo w samochodzie. Na urlopie na wsi czy nad jeziorem to wcale nie jest teoria. Całe dnie mijają na łące, plaży albo na rowerze, a najbliższe schronienie? No właśnie, często nie masz pojęcia, gdzie jest. Poniżej piszę, jak się zachować na otwartym terenie, nad wodą, na trasie i w domku, jak śledzić ostrzeżenia i co odpowiedzieć na pytania, które padają najczęściej. Wszystkie zalecenia biorę z poradnika RCB o zachowaniu podczas burzy.
Spis treści
Jak się zachować podczas burzy na łące i w otwartym terenie?
Na otwartej przestrzeni szukasz obniżenia terenu, żeby nie być najwyższym punktem dookoła, i kucasz ze złączonymi, podciągniętymi pod siebie nogami. Nie siadaj. Nie kładź się. Chodzi o tak zwane napięcie krokowe, czyli różnicę napięć w gruncie wokół miejsca, w które uderzył piorun. Stopy rozstawione? Prąd może wejść jedną nogą i wyjść drugą, przez ciało. Złączone nogi to ryzyko zmniejszają (i dlatego ta dziwna pozycja ma sens, choć wygląda trochę śmiesznie).
Idziecie całą rodziną albo ze znajomymi? Rozejdźcie się na kilkadziesiąt metrów. Bo jeśli piorun uderzy w pobliżu, część grupy zostanie na nogach i będzie mogła pomóc porażonym.
- Po pierwszym grzmocie przerwij spacer i rozejrzyj się za obniżeniem terenu.
- Odejdź od miejsc, w których byłbyś najwyższym punktem.
- W grupie rozproszcie się na kilkadziesiąt metrów.
- Kucnij ze złączonymi i podciągniętymi nogami, bez siadania i kładzenia się.
Burza nad jeziorem: kąpiel, łódka, pomost
Podczas burzy nad jeziorem kończysz kąpiel albo rejs, wychodzisz na brzeg i odchodzisz od wody. Woda świetnie przewodzi prąd, nie ma co tu kombinować. To samo dotyczy kajaka, rowerka wodnego i pomostu (tak, pomostu też), więc nie zostawiaj powrotu na ostatnią chwilę. A jak przy plaży nie stoi żaden budynek? Wtedy robisz to samo co na łące: obniżenie, kucnięcie, złączone stopy. Moim zdaniem dlatego już przy rezerwacji opłaca się wybrać gospodarstwo z dostępem do jeziora, z którego pod dach masz kilka minut. Aha, planując kąpiele, patrz nie tylko w prognozę, ale też na jakość wody w jeziorze.
Burza w lesie i na rowerze: gdzie szukać schronienia na trasie
Na trasie liczy się szybka reakcja: masz dotrzeć do budynku, zanim burza stanie nad twoją okolicą. Złapała cię na rowerze w szczerym polu? Zsiadasz i przyjmujesz tę samą pozycję co na łące, czyli kucasz w obniżeniu ze złączonymi nogami. W praktyce najlepiej od razu tak układać wycieczki, żeby po drodze były miejsca do przeczekania ulewy. Dobrze dobrana baza noclegowa pod trasy rowerowe pozwala planować krótsze pętle, z których szybko wracasz. Zasady na burzę w lesie i w samochodzie są w pełnym poradniku Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, link dałem na samym początku.
Burza w domku letniskowym: co wyłączyć i czego nie używać
W budynku jesteś bezpieczniejszy niż na zewnątrz. Ale. W czasie burzy nie korzystaj z urządzeń zasilanych z sieci. Jeśli piorun trafi w naziemną linię energetyczną, impuls może pójść przewodami instalacji i porazić kogoś, kto akurat trzyma podłączony sprzęt. I mowa o zupełnie zwykłych rzeczach, po które sięga się odruchowo po powrocie z plaży.
- Nie susz włosów suszarką podłączoną do gniazdka.
- Odłóż mikser i inne sprzęty kuchenne zasilane z sieci.
- Elektronikę podpiętą do prądu też zostaw w spokoju, dopóki burza nie minie.
Wybierając domki letniskowe nad jeziorem, sprawdź, jak daleko od plaży stoi budynek. Od tego zależy, jak szybko się w nim schowasz.
Ostrzeżenia RCB i IMGW: jak śledzić burze na urlopie
Zanim wyjdziesz w teren, zajrzyj do ostrzeżeń meteorologicznych IMGW i nie wyłączaj w telefonie powiadomień Alert RCB. To SMS-y, które Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysyła na telefony w rejonie zagrożenia, między innymi przed gwałtownymi burzami. Alerty przyjdą same. Prognozę i tak polecam przejrzeć rano, zanim zaplanujesz rejs, dłuższą kąpiel albo trasę rowerową. Zapowiadają burze? Wybierz coś bliżej noclegu. Więcej praktycznych wskazówek przed wyjazdem zebraliśmy w dziale poradniki na letni wyjazd.
Gdy nadciąga burza na wakacjach, wystarczy zapamiętać jedno: woda i otwarty teren to miejsca, które opuszczasz jako pierwsze. Potem szukasz dachu nad głową.
Najczęstsze pytania
Czy podczas burzy można pływać w jeziorze?
Nie. Woda dobrze przewodzi prąd, więc wychodzisz na brzeg i odchodzisz od jeziora. Tak samo z łodzią i kajakiem.
Dlaczego podczas burzy trzeba kucnąć ze złączonymi nogami?
Przy uderzeniu pioruna w gruncie powstaje napięcie krokowe, przez które prąd może przepłynąć między rozstawionymi stopami. Złączone nogi to ryzyko ograniczają. I nie siadaj ani nie kładź się na ziemi.
Czy w domku podczas burzy można korzystać z elektryki?
Lepiej odpuścić sprzęty zasilane z sieci, jak suszarka czy mikser. Uderzenie pioruna w linię energetyczną może puścić impuls przewodami instalacji i porazić osobę, która akurat z urządzenia korzysta.
