Jeśli rezygnujesz z pobytu z własnej winy, zadatek za nocleg co do zasady przepada, a zaliczkę odzyskujesz. Gdy to gospodarz odwołuje rezerwację, przy zadatku możesz żądać zwrotu jego dwukrotności. Tyle teoria. Umowa rezerwacji może jednak ustalić inne zasady, więc zanim zrobisz przelew za pobyt w gospodarstwie agroturystycznym czy pensjonacie, sprawdź dwie rzeczy: jak nazwano wpłatę i na jakich warunkach ją przyjęto.
Spis treści
Zadatek a zaliczka: czym się różnią?
Zadatek zabezpiecza wykonanie umowy, a jego skutki opisuje art. 394 Kodeksu cywilnego. Zaliczka to po prostu część ceny zapłacona z góry. I tyle. Zadatek wpłacasz przy zawarciu umowy i działa on jak gwarancja: jeśli jedna strona się wycofa, druga dostaje konkretne uprawnienia i nie musi udowadniać, jaką szkodę poniosła. Zaliczka takiej roli nie pełni. Gdy umowa nie zostanie wykonana, co do zasady wraca do wpłacającego.
| Sytuacja | Zadatek | Zaliczka |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | art. 394 Kodeksu cywilnego | umowa i ogólne zasady rozliczeń |
| Gość rezygnuje z własnej winy | gospodarz może go zatrzymać | co do zasady wraca do gościa |
| Gospodarz odwołuje pobyt | gość może żądać dwukrotności | gość otrzymuje zwrot wpłaty |
| Pobyt się odbywa | zaliczany na poczet ceny | zaliczana na poczet ceny |
| Rozwiązanie umowy za porozumieniem lub bez winy stron | podlega zwrotowi | podlega zwrotowi |
Jak sprawdzić, czy wpłaciłeś zadatek, czy zaliczkę za pobyt?
Rozstrzyga treść umowy albo potwierdzenia rezerwacji, a nie słowo rzucone przez telefon. Gospodarz mówił o „zadatku”, a w mailu napisał „zaliczka”? Liczy się to, co ustalono na piśmie. Gdzie tego szukać? W kilku miejscach:
- w mailowym potwierdzeniu rezerwacji,
- w regulaminie obiektu, jeśli go udostępniono,
- w tytule przelewu, który podał gospodarz,
- w wiadomościach wymienionych z właścicielem przed wpłatą.
Nazwa wpłaty jest niejasna? Poproś o pisemne doprecyzowanie, zanim wyślesz pieniądze, nie po fakcie. Przyda się też rzut oka na ogólne zasady rezerwacji miejsc noclegowych, bo wtedy wiesz, o co dopytać.
Rezygnacja z noclegu a zadatek: scenariusze
Skutek rezygnacji zależy od dwóch rzeczy: kto nie wykonał umowy i jaki rodzaj przedpłaty trafił do gospodarza. Zasady poniżej wynikają z przepisów. Obowiązują wtedy, gdy strony nie umówiły się inaczej (a to się zdarza częściej, niż się wydaje).
Rezygnujesz z własnej winy
Odwołujesz przyjazd, bo zmieniły się Twoje plany? Wtedy gospodarz może zatrzymać zadatek. Z zaliczką jest inaczej, co do zasady ją odzyskujesz. Chyba że umowa przewiduje inne rozliczenie, na przykład opłatę za późną rezygnację.
Czy zadatek przepada, gdy gospodarz odwołał rezerwację?
Nie. Wtedy role się odwracają. Jeśli pobyt nie dochodzi do skutku z winy właściciela, możesz odstąpić od umowy i żądać zwrotu dwukrotności zadatku. Przy zaliczce należy Ci się jej zwrot, bez żadnego mnożenia.
Nikt nie zawinił albo obie strony się dogadały
Gdy umowę rozwiązano za porozumieniem albo przeszkodziło coś, za co nikt nie odpowiada, zadatek wraca do wpłacającego. W całości. Obowiązku zapłaty dwukrotności wtedy po prostu nie ma.
Zwrot zadatku za nocleg: jak o niego wystąpić krok po kroku
O zwrot albo dwukrotność zadatku występujesz pisemnie, powołując się na umowę i art. 394 Kodeksu cywilnego. Porządnie przygotowane pismo skraca spór. No i zostawia ślad, gdyby sprawa miała iść dalej.
- Zbierz potwierdzenie rezerwacji i dowód przelewu.
- Opisz, dlaczego umowa nie została wykonana i z czyjej strony.
- Wskaż żądanie: zwrot zadatku, jego dwukrotność albo zwrot zaliczki, oraz termin zapłaty.
- Wyślij pismo mailem lub listem poleconym z potwierdzeniem odbioru.
- Zachowaj całą korespondencję z gospodarzem.
Ale zanim cokolwiek wyślesz, zadzwoń do właściciela. Moim zdaniem to najrozsądniejszy pierwszy ruch, bo często da się po prostu przenieść pobyt na inny termin zamiast rezygnować. A jeśli to gospodarz odwołał przyjazd, a urlop masz już zaklepany? Przejrzyj rezerwacje last minute w sierpniu i szybko znajdź nocleg zastępczy.
Na co zwrócić uwagę przed wpłatą przedpłaty?
Kilka pytań zadanych gospodarzowi przed przelewem oszczędza nerwów, gdyby trzeba było zrezygnować. Upewnij się, że potwierdzenie nazywa wpłatę wprost zadatkiem albo zaliczką, opisuje warunki odwołania i zmiany terminu oraz zawiera pełne dane właściciela obiektu. Przy rezerwacji bezpośredniej, jaką daje wiele ofert w kategorii agroturystyka z rezerwacją bezpośrednią, te warunki ustalasz sam z gospodarzem. Czyli możesz je negocjować. Samą wpłatę potraktuj jako jeden z etapów, które opisuje nasz poradnik o tym, jak przejść planowanie urlopu krok po kroku.
Co warto zapamiętać
Zadatek chroni obie strony: przepada, gdy wycofuje się gość, i wraca w podwójnej wysokości, gdy zawinił gospodarz. Zaliczka za pobyt to tylko część ceny, którą co do zasady się odzyskuje. Umowa może jednak przewidywać inne rozliczenie, więc polecam jedno: warunki miej na piśmie przed przelewem. Wtedy zadatek za nocleg przestaje być niewiadomą i wiesz, co odzyskasz w każdym scenariuszu.
Najczęstsze pytania
Czy gospodarz może zatrzymać zaliczkę, gdy odwołam pobyt?
Co do zasady nie, bo zaliczka to część ceny za usługę, która nie zostanie wykonana. Wyjątek? Umowa przewiduje inne rozliczenie, na przykład potrącenie przy późnej rezygnacji. Dlatego warunki odwołania sprawdź przed wpłatą, nie po.
Czy przy chorobie zadatek za nocleg przepada?
To zależy od umowy i od oceny, czy niewykonanie umowy obciąża gościa. Choroba nie zawsze jest traktowana jak okoliczność, za którą nikt nie odpowiada. W praktyce najlepiej od razu odezwać się do gospodarza i zaproponować zmianę terminu.
Co jeśli w potwierdzeniu nie ma słowa zadatek ani zaliczka?
Wtedy wpłatę ocenia się według treści ustaleń między stronami. W razie wątpliwości przedpłata nie musi być traktowana jak zadatek, co zwykle działa na korzyść gościa. Mimo to lepiej poprosić gospodarza o doprecyzowanie na piśmie. Tak na wszelki wypadek.
